Artikelen

Top

Informatie

Een vloeistof is supergekoeld, wanneer het vloeibaar is bij een temperatuur onder het smeltpunt; wanneer het dus eigenlijk een vaste stof zou moeten zijn. Wanneer een supergekoelde vloeistof overgaat van de vloeibare fase naar de vaste fase gebeurt dit meestal door middel van snelle kristallisatie. Daarom ben ik ook erg ge√Įnteresseerd in dit fenomeen, heel snel kristallen maken klinkt aantrekkelijk!

Bekijk de video hieronder om een snelle kristallisatie te zien van een supergekoelde vloeistof.

Video - Supergekoelde natrium thiosulfaat kristallisatie.

  • Titel: Video - Supergekoelde natrium thiosulfaat kristallisatie.
  • Bron: Pauls Lab (NL)
  • Kijk: Top
  • Vergroting: 20x
  • Snelheid: 1x
  • Beschrijving: Beelden van groeiende natrium thiosulfaat kristallen. Er is een supergekoelde vloeistof van het natrium thiosulfaat gemaakt; het is vloeibaar onder zijn smeltpunt. Als een klein kristal in de vloeistof wordt geplaatst kristalliseert het direct.

Toon InformatieVerberg Informatie

De bovenstaande video laat zien dat een supergekoelde vloeistof niet zomaar kristalliseert. Daar is een bepaalde verstoring voor nodig. Deze verstoring zorgt er voor dat er voorwaarden worden gecre√ęerd om het kristallisatieproces in gang te zetten. Kristallisatie vindt alleen plaats wanneer aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Lees meer over deze voorwaarden bij de informatie over kristallen. Kristallisatie kan onder andere plaatsvinden wanneer er punten in een vloeistof of oplossing zijn van waaruit een kristal begint met groeien. Een oplossing die niet verzadigd is of een vloeistof die te warm is bevat zulke nucleatiepunten, maar deze worden direct nadat ze ontstaan weer opgelost of ze smelten weer. Hierdoor krijgen kristallen geen kans om vanuit deze punten te groeien.

Een supergekoelde vloeistof bevat deze punten ook niet, omdat de vloeistof heel langzaam afgekoeld is tot onder zijn smeltpunt. Of er wel of geen nucleatiepunten worden gevormd tijdens afkoeling hangt af van de stof die gebruikt wordt. Het is bijvoorbeeld ook mogelijk om dit met water te doen, maar alleen met gedestilleerd water omdat dit geen vervuilingen bevat die als nucleatiepunten kunnen dienen. Zorg er ook voor dat de vloeistof die je wilt superkoelen niet gestoord wordt, dus stoot er niet tegenaan, voorkom temperatuurschommelingen en zorg voor schone spullen om nucleatie te voorkomen.

Dit fenomeen komt handig van pas, want de kristallisatie die optreed is een exotherm proces, dat houdt in dat er warmte vrijkomt. Hierdoor wordt de kristallisatie van een supergekoelde vloeistof toegepast in handwarmers. Het zijn vaan plasticzakjes, gevuld met een vloeistof (meestal natriumacetaat), die door het ombuigen van een ijzeren plaatje in de vloeistof het kristallisatieproces op gang brengt. Hierbij ontstaat warmte die je kunt gebruiken om je handen aan te warmen. Het proces kan omgekeerd worden door de handwarmers in kokend water te leggen en alle kristallen weer te laten smelten en zo weer een supergekoelde vloeistof te maken.

In aanbouw...

Top

Bronnen

[1] Wikipedia, superkoeling, geplaatst: 13-01-2010, bekeken: 27-01-2010.